Ernst Ingmar Bergman, urodzony 14 lipca 1918 roku w Uppsali w Szwecji, był ikoną światowego kina i teatru. Swoją ponad 60-letnią karierę, trwającą od 1944 do 2005 roku, poświęcił tworzeniu filmów i sztuk teatralnych, stając się jednym z najbardziej wpływowych reżyserów w historii. Przez większą część swojej późniejszej twórczości jego domem i głównym miejscem pracy była szwedzka wyspa Fårö, gdzie ostatecznie zmarł 30 lipca 2007 roku w wieku 89 lat. Bergman, ojciec dziewięciorga dzieci, z których wiele związało się ze światem kultury, m.in. pisarka Linn Ullmann i reżyserka Eva Bergman, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, eksplorujące ludzką psychikę, wiarę i relacje międzyludzkie.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 89 lat (na dzień 30 lipca 2007)
- Żona/Mąż: Pięciokrotnie żonaty (m.in. Else Fisher, Ellen Lundström, Gun Grut, Käbi Laretei, Ingrid von Rosen)
- Dzieci: Dziewięcioro
- Zawód: Reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta
- Główne osiągnięcie: Stworzenie ponadczasowych arcydzieł kina i teatru, rewolucjonizujących sztukę filmową i teatralną, zdobycie uznania na całym świecie.
Podstawowe informacje o Ingmarze Bergmanie
Imię, nazwisko i pochodzenie
Ernst Ingmar Bergman, urodzony 14 lipca 1918 roku w Uppsali w Szwecji, jest postacią monumentalną w historii sztuki filmowej i teatralnej. Jego prawdziwe nazwisko i pochodzenie jasno wskazują na jego szwedzkie korzenie, które głęboko wpłynęły na jego twórczość, często osadzoną w krajobrazach i kulturze Skandynawii.
Data urodzenia i śmierci
Ingmar Bergman przyszedł na świat 14 lipca 1918 roku. Jego życie, pełne intensywnej pracy twórczej, zakończyło się 30 lipca 2007 roku. Zmarł w wieku 89 lat, pozostawiając po sobie ogromny dorobek artystyczny.
Okres aktywności zawodowej
Działalność zawodowa Ingmara Bergmana rozciągała się przez ponad sześć dekad, od 1944 do 2005 roku. W tym czasie jako reżyser filmowy i teatralny oraz scenarzysta zrewolucjonizował myślenie o kinie i sztuce scenicznej, stając się jedną z najważniejszych postaci w historii światowej kultury.
Kluczowe miejsce życia i pracy
Chociaż Ingmar Bergman pracował w wielu miejscach na świecie, jego życiowym i artystycznym centrum stała się szwedzka wyspa Fårö. Od 1961 roku realizował tam większość swoich filmów, a wyspa ta stała się jego domem, w którym ostatecznie spędził ostatnie lata życia i gdzie zmarł.
Rodzina i życie prywatne Ingmara Bergmana
Dzieciństwo i wpływ rodziny
Wczesne lata życia Ingmara Bergmana naznaczone były surowym wychowaniem. Był synem Erika Bergmana, konserwatywnego pastora luterańskiego. Drastyczne metody wychowawcze stosowane przez ojca, takie jak zamykanie małego Ingmara w ciemnej szafie za moczenie nocne, z pewnością odcisnęły piętno na jego psychice i znalazły odzwierciedlenie w jego późniejszych dziełach, często eksplorujących tematy winy, kary i autorytetu.
Relacje z rodzeństwem
Dorastanie w domu religijnym, w otoczeniu obrazów o tematyce religijnej, wraz ze starszym bratem Dagiem i młodszą siostrą Margaretą, miało znaczący wpływ na wyobraźnię artystyczną młodego Ingmara. Te wczesne doświadczenia z pewnością kształtowały jego wrażliwość i wyznaczały kierunki tematyczne, które później podejmował w swoich filmach.
Skomplikowane życie małżeńskie
Życie osobiste Ingmara Bergmana było burzliwe i skomplikowane pod względem relacji partnerskich. Był żonaty pięciokrotnie. Jego żonami były: Else Fisher, Ellen Lundström, Gun Grut, Käbi Laretei. Ostatnią jego żoną była Ingrid von Rosen, z którą pozostawał w związku od 1971 roku aż do jej śmierci w 1995 roku.
Liczne potomstwo
Ingmar Bergman doczekał się dziewięciorga dzieci. Wielu z nich poszło w ślady ojca i związało się ze światem kultury i sztuki. Wśród nich warto wymienić córkę Linn Ullmann, która jest uznaną pisarką, oraz córkę Evę Bergman, która podążyła ścieżką reżyserii.
Warto wiedzieć: Wielu potomków Ingmara Bergmana aktywnie działa w świecie sztuki, kontynuując artystyczne dziedzictwo rodziny.
Konflikt z ojcem i edukacja
Okres studiów na Stockholm University College był dla Ingmara Bergmana czasem intensywnych doświadczeń osobistych. Romans, w który się zaangażował, doprowadził do fizycznej konfrontacji z ojcem, co skutkowało zerwaniem rodzinnych relacji na wiele lat. Te trudne doświadczenia z pewnością wpłynęły na jego późniejsze analizy skomplikowanych więzi międzyludzkich.
Kariera filmowa i teatralna Ingmara Bergmana
Początki w branży filmowej
Droga Ingmara Bergmana do światowej sławy rozpoczęła się w 1941 roku od pracy nad poprawianiem scenariuszy innych twórców. Jego pierwszy znaczący sukces przyszedł jednak wraz z napisaniem scenariusza do filmu „Torment” w 1944 roku, co otworzyło mu drzwi do dalszej kariery jako scenarzysty i reżysera.
Przełom międzynarodowy
Światową rozpoznawalność i uznanie Ingmarowi Bergmanowi przyniósł film „Uśmiech nocy letniej” z 1955 roku. Obraz ten został nagrodzony na festiwalu w Cannes za „najlepszy poetycki humor”, co stanowiło przełomowy moment w jego międzynarodowej karierze.
Złoty rok 1957
Rok 1957 był dla Ingmara Bergmana niezwykle płodny i stanowił apogeum jego artystycznej mocy. W ciągu zaledwie dziesięciu miesięcy udało mu się stworzyć dwa arcydzieła: „Siódmą pieczęć” oraz „Tam, gdzie rosną poziomki”. Te wybitne dzieła ugruntowały jego pozycję jako geniusza kina i mistrza w eksplorowaniu ludzkiej kondycji.
Trylogia wiary
Na początku lat 60. XX wieku Ingmar Bergman podjął się eksploracji głębokich wątpliwości religijnych, czego owocem była trylogia filmowa. Składały się na nią obrazy „Jak w zwierciadle” (1961), „Goście Wieczerzy Pańskiej” (1962) i „Milczenie” (1963). Filmy te stanowiły intymne i poruszające studium wiary, wątpliwości i poszukiwania sensu istnienia boga.
Dorobek teatralny
Równolegle do swojej imponującej kariery filmowej, Ingmar Bergman prowadził równie bogatą działalność teatralną. Zareżyserował ponad 170 sztuk, a przez pewien czas pełnił funkcję dyrektora Królewskiego Teatru Dramatycznego w Sztokholmie. Jego praca sceniczna, podobnie jak filmowa, charakteryzowała się głębokim psychologicznym realizmem i mistrzowskim operowaniem emocjami postaci.
Stała ekipa współpracowników
Ingmar Bergman słynął z tworzenia swoistej „grupy repertuarowej” – zespołu aktorów, z którymi wielokrotnie współpracował, budując silne artystyczne więzi. Do grona jego najbliższych współpracowników należeli między innymi Liv Ullmann, Bibi Andersson, Max von Sydow, Erland Josephson, Harriet Andersson, Ingrid Thulin i Gunnar Björnstrand. Ta stała ekipa pozwoliła mu na pogłębianie artystycznych wizji i tworzenie spójnych wizualnie i tematycznie dzieł.
Warto wiedzieć: Bliska współpraca z takimi aktorami jak Max von Sydow czy Liv Ullmann była kluczowa dla realizacji wielu jego arcydzieł, pozwalając na pogłębione studium ludzkiej psychiki.
Kluczowe dzieła Ingmara Bergmana
- „Uśmiech nocy letniej” (1955)
- „Siódma pieczęć” (1957)
- „Tam, gdzie rosną poziomki” (1957)
- „Jak w zwierciadle” (1961)
- „Goście Wieczerzy Pańskiej” (1962)
- „Milczenie” (1963)
- „Persona” (1966)
- „Szepty i krzyki” (1972)
- „Tchnienie życia” (1973)
- „Fanny i Aleksander” (1982)
Nagrody i osiągnięcia Ingmara Bergmana
Sukcesy oscarowe
Twórczość Ingmara Bergmana została wielokrotnie doceniona przez Akademię Filmową. Jego filmy trzykrotnie zdobywały Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Ponadto, sam reżyser został uhonorowany prestiżową nagrodą Irving G. Thalberg Memorial Award za całokształt swojej wybitnej twórczości.
Uznanie krytyków
Ingmar Bergman cieszył się nieustającym uznaniem krytyków na całym świecie. W 2002 roku prestiżowy magazyn „Sight & Sound” sklasyfikował go na 8. miejscu listy największych reżyserów wszech czasów. Jego filmy, takie jak „Persona” czy „Fanny i Aleksander”, regularnie pojawiają się w rankingach najlepszych dzieł w historii kina, świadcząc o ich ponadczasowej wartości artystycznej.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Kategoria |
|---|---|---|
| Oscar | (trzykrotnie) | Najlepszy film nieanglojęzyczny |
| Irving G. Thalberg Memorial Award | (nie podano roku) | Za całokształt twórczości |
| Festiwal w Cannes | 1955 | Nagroda za „najlepszy poetycki humor” („Uśmiech nocy letniej”) |
Kontrowersje i skandale w życiu Ingmara Bergmana
Aresztowanie za podatki
Jednym z najbardziej dramatycznych momentów w życiu Ingmara Bergmana było aresztowanie, które miało miejsce 30 stycznia 1976 roku. Policja zatrzymała go podczas próby w teatrze pod zarzutem oszustw podatkowych. To wydarzenie doprowadziło go do ciężkiego załamania nerwowego.
Emigracja z Szwecji
Mimo że zarzuty podatkowe przeciwko Bergmanowi zostały ostatecznie oddalone, upokarzające doświadczenie związane z działaniem szwedzkich urzędników skłoniło go do podjęcia drastycznej decyzji. Bergman opuścił kraj i osiedlił się w Monachium, deklarując, że nigdy nie wróci do ojczyzny. Jego emigracja była wyrazem głębokiego rozczarowania i poczucia niesprawiedliwości.
Epizod z młodości i fascynacja Hitlerem
W swojej autobiografii Ingmar Bergman przyznał się do szokującego epizodu z młodości. Jako 16-latek, podczas wakacji w Niemczech w 1934 roku, był zafascynowany Adolfem Hitlerem i ideologią nazistowską. Po latach określił to doświadczenie jako brutalne odebranie mu niewinności, co pokazuje, jak złożone były jego wczesne przeżycia i jak głęboko wpływały na jego późniejsze spojrzenie na świat.
Zdrowie i samopoczucie Ingmara Bergmana
Problemy psychiczne
Aresztowanie w 1976 roku i związane z nim oskarżenia o oszustwa podatkowe wywołały u Ingmara Bergmana poważne problemy natury psychicznej. Przeszedł ciężkie załamanie nerwowe, które wymagało długotrwałej opieki psychiatrycznej. Te traumatyczne doświadczenia miały znaczący wpływ na jego decyzję o czasowym porzuceniu pracy w Szwecji i emigracji.
Ciekawostki z życia Ingmara Bergmana
Zabawka, która zmieniła wszystko
Kluczowym momentem, który zapoczątkował pasję Ingmara Bergmana do obrazu i światła, była wymiana. W wieku dziewięciu lat wymienił swój zestaw cynowych żołnierzyków na „magiczną latarnię” – prymitywny projektor. To właśnie ten przedmiot stał się fundamentem jego późniejszej fascynacji kinem i wizualnym opowiadaniem historii.
Własny teatr marionetek
Jeszcze jako dziecko, Ingmar Bergman wykazywał niezwykłą kreatywność i zamiłowanie do tworzenia. Samodzielnie budował własne dekoracje i marionetki, wystawiając w swoim pokoju sztuki autorstwa Augusta Strindberga. Co więcej, sam podkładał głosy pod wszystkie postacie, co świadczy o jego wczesnym talencie do animacji i kreowania światów.
Utrata wiary
Pomimo wychowania w bardzo religijnym domu, gdzie jego ojciec był pastorem luterańskim, Ingmar Bergman wyznał, że stracił wiarę w wieku zaledwie ośmiu lat. Ostatecznie pogodził się z brakiem wiary dopiero podczas pracy nad filmem „Goście Wieczerzy Pańskiej”, co pokazuje, jak głęboko tematy religijne i egzystencjalne analizował w swojej twórczości.
Partnerstwo z operatorami
Unikalny i rozpoznawalny styl wizualny filmów Ingmara Bergmana był w dużej mierze efektem bliskiej i owocnej współpracy z dwoma wybitnymi operatorami: Gunnarem Fischerem oraz Svenem Nykvistem. Ich wspólna praca nad światłem, kompozycją i ruchem kamery przyczyniła się do stworzenia niezapomnianych obrazów, które do dziś inspirują filmowców na całym świecie. Styl wizualny Bergmana, często charakteryzujący się intensywnym wykorzystaniem światła i cienia, był wynikiem ścisłej współpracy z operatorami takimi jak Gunnar Fischer i Sven Nykvist.
Warto wiedzieć: Styl wizualny Bergmana, często charakteryzujący się intensywnym wykorzystaniem światła i cienia, był wynikiem ścisłej współpracy z operatorami takimi jak Gunnar Fischer i Sven Nykvist.
Alternatywne tożsamości
W swojej bogatej karierze artystycznej Ingmar Bergman posługiwał się również pseudonimem „Buntel Eriksson”. Jest to mniej znany fakt z jego życiorysu, który pokazuje, jak różnorodne były jego artystyczne poszukiwania i jak chętnie eksperymentował z różnymi formami wyrazu.
Ernst Ingmar Bergman był reżyserem i scenarzystą, który na zawsze zmienił oblicze światowego kina i teatru. Jego ponad sześćdziesięcioletnia kariera, pełna głębokich analiz ludzkiej psychiki, egzystencjalnych pytań i mistrzowskiej formy wizualnej, przyniosła mu status legendy. Przez ponad sześć dekad Bergman tworzył dzieła, które wyznaczały nowe standardy w sztuce filmowej i teatralnej, eksplorując najtrudniejsze aspekty ludzkiej kondycji. Jego filmy, takie jak „Siódma pieczęć” czy „Persona”, do dziś stanowią punkt odniesienia dla twórców i przedmioty analizy dla krytyków. Ingmar Bergman pozostawił po sobie dziedzictwo, które nie tylko wzbogaciło światową kulturę, ale także skłoniło miliony widzów do refleksji nad własnym życiem i miejscem w świecie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Ingrid Bergman i Ingmar Bergman to rodzina?
Nie, Ingrid Bergman i Ingmar Bergman nie byli spokrewnieni. Chociaż oboje byli wybitnymi postaciami szwedzkiego kina, ich nazwiska były zbiegiem okoliczności.
O czym jest film Szepty i Krzyki?
Film „Szepty i Krzyki” opowiada historię trzech sióstr, które powracają do rodzinnej posiadłości, by opiekować się umierającą siostrą. Obraz zgłębia tematy cierpienia, izolacji i skomplikowanych relacji rodzinnych.
Jakie kino tworzył Bergman?
Bergman tworzył kino artystyczne, które często eksplorowało głębokie psychologiczne i egzystencjalne problemy człowieka. Jego filmy charakteryzowały się introspekcją, analizą ludzkiej kondycji oraz często mroczną i symboliczną wizją świata.
Co to jest Bergman?
Bergman to nazwisko słynnego szwedzkiego reżysera filmowego i teatralnego, Ingmara Bergmana. Jest on uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych twórców w historii kina.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ingmar_Bergman
Nazywam się Elżbieta Cieślak i jestem autorką lokalnego bloga bydgoszczblog.pl. Od zawsze pasjonowałam się historią i kulturą mojego rodzinnego miasta, co zainspirowało mnie do tworzenia treści, które łączą mieszkańców i promują lokalne inicjatywy. Na blogu dzielę się nie tylko aktualnościami, ale również ciekawostkami oraz wywiadami z lokalnymi twórcami i liderami społecznymi. Moim celem jest budowanie silnej społeczności oraz inspirowanie innych do odkrywania tego, co najlepsze w naszym mieście.
